Onlangs het Annerkant ‘n inskrywing gemaak oor kinders en Rosalind het iewers kommentaar gelewer oor wat kinders deur oorerwing ontvang. Dit het my laat dink aan die hele kwessie van kinders en kultuur. Nou moet ek eers noem dat ek self nie kinders het nie. Al is ek baie lief vir kinders kan ek myself nie beskou as iemand met enige besondere ervaring in kinderopvoeding nie. Nogtans is daar dalk meriete in die meer objektiewe siening van ‘n buitestaander.
In haar kommentaar het Rosalind melding gemaak van die debat tussen “nature” en “nurture”. My vermoede is dat hierdie debat grootendeels plaasvind as gevolg van mense se verskillende begrippe van sekere konsepte. In die opsig maak dit dalk sin om hierdie begrippe duideliker te omskryf.
Dit is heeltemal redelik om te aanvaar dat daar sekere gedragspatrone en basiese vermoëns by mense is wat deur oorerwing bepaal word. ‘n Voorbeeld wat Rosalind genoem het is die vermoë van ‘n mens om tale te kan aanleer. Dit het tedoen met die “bedrading” van ‘n sekere deel van ‘n mense se linkerbrein. Mens kan ook nog redeneer dat emosionele reaksies ook ‘n voorbeeld van geneties geprogrammeerde gedrag is. Baie van die basiese dinge wat babas doen soos om te kan suig en op ‘n stadium te kan kruip is waarskynlik ook gedrag wat geneties bepaal word. Al hierdie tipe gedrag gaan ek saamvat as instinktiewe gedrag.
Instinktiewe gedrag kan mens egter nie na regte “kennis” noem nie. Kennis is eerder informasie wat mens met jou sintuie waarneem en dan in jou brein stoor. Daarom wil ek ‘n onderskeid maak tussen instinktiewe gedrag wat deur oorerwing bepaal word en kulturele gedrag wat deur aangeleerde kennis bepaal word. In die eerste plek het ons die natuur van die mens en in die tweede plek die kultuur van die mens. Kultuur is dus alles wat nie natuur is nie. (Kultuur is nie net liedjies, boeke en toneelstukke nie.)
Kultuur bevat ook die moraliteit. As dit nie vir kultuur was nie sou die mens soos diere opgetree het. Die waardestelsel sou een gewees het van oorlewing van die sterkste soos dit deur biologiese evolusie ingeprogrammeer is. Kultuur is dit wat maak dat die mens ook omgee vir die swakkere lede van die gemeenskap. Dit is ook wat dit beteken om beskaafd te wees. Kultuur is dus van kardinale belang vir die voortbestaan van beskawing.
In Suid Afrika het ons ‘n duidelik sigbare voorbeeld van wat gebeur as mense sonder hul kultuur grootgeword het. Daar is ‘n hele generasie van “agtergeblewenis” wat nie meer hul tradisionele kultuur het nie. Uit hulle geledere het daar ‘n kriminele element ontstaan wat geen respek vir ‘n mens se lewe het nie. Hulle roof en moor tot so mate dat die Suid Afrikaanse misdaad syfer rekord vlakke in die wêreld bereik het. Hierdie kultuurlose mense is vir praktiese doeleindes net soos diere.
Om te verhoed dat mense sonder kultuur grootword (of dat ‘n gemeenskap sy kultuur verloor) is dit van kardinale belang dat kinders opgevoed word. Die opvoedingsproses is presies die proses waardeur die kultuur van een geslag oorgedra word na ‘n volgende geslag. Dit is ‘n miete dat kinders vir hulle self kan besluit wat is reg en verkeerd. As jy dit nie vir hulle leer nie veroorsaak die leemte dat kinders terugval op die instinktiewe dierlike gedrag. Dit is dus beter dat mens vir hulle so veel as moontlik van jou kultuur leer, selfs al voel mens partykeer dat van die gebruike dalk uitgedien is. Wanneer kinders groter word sal hulle self kies tussen dit wat hulle as uitgedien beskou en dit wat hulle wil behou. In die proses het jy vir hulle die keuse gegee.
Hoe groter die kultuur wat aan ‘n kind oorgedra word, hoe beter is die kind toegerus vir die lewe. Een van die dinge wat die sosiale klasse in die samelewing onderskei is juis die grootte van die kultuurkennis waaroor ‘n persoon van daardie klas beskik.
‘n Kind se opvoeding is ‘n proses wat elke oomblik van die dag, elke dag plaasvind. Dit word gedoen deur elke ding wat jy vir die kind sê; deur die voorbeeld wat jy stel in jou eie optrede; deur die manier waarmee jy reageer op wat die kind sê en doen.
Opvoeding is ook iets wat voordurend ondersteun word deur liefde vir die kind. Hoe groter jou liefde vir die kind, hoe belangriker sal die opvoeding van die kind vir jou wees.
Mag ons nooit toelaat dat ons kultuur so verweer as gevolg van ons eie nalatigheid in die opvoeding van ons kinders dat ons nageslag as kultuurlose diere in ‘n ongenaakbare wêreld moet leef nie.
Bygedra deur flippiefanus 
Bygedra deur flippiefanus 
Bygedra deur flippiefanus 